W świecie biznesu często łudzimy się, że kryzysy to anomalie – krótkie przerwy w „normalności”, po których wszystko wróci na stare tory. Tymczasem analiza najnowszych rosyjskich dokumentów strategicznych oraz raportu Klubu Wałdajskiego pt. „Dr Chaos, czyli jak przestać się martwić i pokochać nieład” sugeruje coś zgoła innego.

Dla liderów i strategicznych wizjonerów płynie stąd brutalna, ale cenna lekcja: chaos nie jest przeszkodą w realizacji strategii – on musi stać się jej fundamentem.

Pożegnanie z iluzją powrotu (The End of Recovery)

Kluczowym postulatem nowej teorii jest stwierdzenie, że „starego porządku światowego nie da się odbudować”. Wszelkie próby powrotu do tego, co było, są z góry skazane na porażkę.

W biznesie oznacza to, że firmy, które w 2026 roku wciąż czekają na stabilizację łańcuchów dostaw czy przewidywalność rynków finansowych z lat 20. XXI wieku, po prostu marnują czas. Strategiczny kierunek w erze chaosu to nie „naprawianie” starego modelu, ale budowanie na zgliszczach.

„Zmienne otoczenie” – nowa definicja zwinności

Rosyjscy analitycy definiują świat jako „zmienne środowisko”. W takim układzie tradycyjne, sztywne planowanie długoterminowe staje się bezużyteczne.

• Strategia.

Zamiast budować 3-5-letnie roadmapy, organizacje muszą przejść na model „kreatywnych działań” podejmowanych w odpowiedzi na bieżące wstrząsy.

• Przewaga.

Jak zauważają autorzy raportu, „ci, którzy zareagują szybciej i bardziej odpowiednio, mogą zyskać na wstrząsy”.

Przykład. Dla dużej firm z sektora fintech działającej globalnie tworzyliśmy strategię AI na najbliższe lata – tylko rok pierwszy ma rozpisane etapy z konkretnymi celami do osiągnięcia. kolejne lata to naszkicowane kierunki, ważniejsze jednak jest przygotowanie w roku bazowym i stała obserwacja otoczenia, nie wiadomo jak rozwiną się opracowane przez nas scenariusze. Strategiczna czujność jest dzisiaj niesłychanie ważna.  

Koncepcja „Firmy-Cywilizacji”

Jednym z najciekawszych pojęć artykułu jest „państwo-cywilizacja” – twór unikatowy, który nie musi pasować do żadnych zewnętrznych standardów (ani Zachodu, ani Wschodu) i opiera się na własnej tożsamości.

Dla firm, marek i korporacji to potężna inspiracja do budowania radykalnej autentyczności. W dobie globalnego nieładu wygrywają podmioty, które:

• posiadają nienaruszalny „kodeks moralny” i unikatową kulturę.
• są samowystarczalne w kluczowych obszarach (technologia, talent).
• nie kopiują konkurencji, lecz tworzą własny „ekosystem wartości”.

Koncept „firmy-cywilizacji” jest szczególnie ważny w dobie masowej adaptacji AI, aby nie kopiować, a budować swój unikalny arsenał i co ważniejsze, przewidywać kolejne działania na dwa, trzy ruchy do przodu. 

Strategiczny nihilizm vs. partnerstwa

Teoria chaosu zakłada, że stare zasady i instytucje (jak ONZ czy MFW) popadły w kryzys systemowy i są instrumentalnie wykorzystywane przez silniejszych graczy.

W świecie biznesu obserwujemy podobną erozję zaufania do globalnych platform i standardów (np. big techów i rosnącej zależności). Liderzy powinni zatem:

• Weryfikować sojusze.

W erze chaosu partnerstwa stają się transakcyjne. Należy być „bardzo ostrożnym we wchodzeniu w jakiekolwiek partnerstwa”, stawiając na elastyczność zamiast na wieloletnie, sztywne kontrakty.

• Liczyć na siłę własną.

Głównym zasobem staje się własny „arsenał” – w biznesie są to dane, IP oraz zdolność do błyskawicznej rekalibracji procesów.

Scenariusze dla biznesu na lata 2026-2030

Czy potrafisz „pokochać nieład”?

Artykuł Marcina Łuniewskiego “Kreml pokochał nieład” opublikowany w Plus Minus przypomina, że chaos jest idealnym środowiskiem dla tych, którzy nie boją się porzucić podręczników. Choć rosyjska teoria jest w dużej mierze narzędziem politycznym, jej fundament – zrozumienie, że świat rządzony siłą i nieprzewidywalnością wymaga nowej formy inteligencji strategicznej – jest uniwersalny.

Strategia w 2026 roku to nie tylko AI. To przede wszystkim innowacja w sposobie, w jaki Twoja organizacja zarządza niepewnością.

„Nic nie zwalnia nas z obowiązku przygotowania na wszystko, co może nadejść”.

Autorem tego cytatu jest… Putin. Czasami warto rozejrzeć się również na wschód, aby zainspirować się i dostrzec nowe wektory geopolitycznych zmian. Nasze firmy działają w tych konstelacjach, więc naiwnym byłoby nie dostrzegać symptomów tąpnięć dawnego porządku świata. 

Jeśli zastanawiasz się, jak przygotować swoją organizację na nowe nieprzewidywalne czasy, umówi się na spotkanie i dowiedz o naszym warsztacie Biznes w erze chaosu. Zamiast strachu, przeprowadzamy liderów przez różne scenariusze chaosu, które przygotowują do działania i oswajają z nową erą.